Osteoporoz (Kemik Erimesi) Tedavisi Ankara

Osteoporoz (kemik erimesi), kemik kütlesinin azalması ve kemik dokusunun yapısının bozulmasıyla kemiklerin kırılganlaşmasıdır. Çoğu zaman bir kırık meydana gelene kadar hiçbir belirti vermediği için “sessiz hastalık” olarak adlandırılır. En sık kalça, omurga ve el bileği kırıklarına yol açar; özellikle kalça kırıkları yaşlılarda ciddi sakatlık ve yaşam kaybına neden olabilir.

Doç. Dr. İbrahim Demirci, osteoporoz ilaçları kullanan kadınlarda COVID-19 seyrini inceleyen ulusal kohort çalışmasının yazarları arasındadır (Osteoporosis International, 2021).

Kimlerde Osteoporoz Riski Yüksektir?

• Menopoz sonrası kadınlar ve 70 yaş üzeri erkekler
• Ailede kalça kırığı öyküsü
• Düşük vücut ağırlığı, sigara ve fazla alkol kullanımı
• Uzun süreli kortizon tedavisi
• Erken menopoz, adet görmeme dönemleri
• Hiperparatiroidi, hipertiroidi, Cushing sendromu, hipogonadizm gibi endokrin hastalıklar
• Diyabet, romatoid artrit, çölyak gibi kronik hastalıklar
• Obezite cerrahisi sonrası dönem

Tanı: Kemik Yoğunluğu Ölçümü

Osteoporoz tanısı DXA (kemik dansitometrisi) ile konur. Ölçüm sonucu T-skoru ile ifade edilir: −1 ve üzeri normal, −1 ile −2,5 arası osteopeni (kemik zayıflığı), −2,5 ve altı osteoporozdur. Bunun yanında kırık riski FRAX gibi hesaplama araçlarıyla değerlendirilir. Düşük travmayla omurga veya kalça kırığı geçiren kişiler, kemik yoğunluğu ne olursa olsun osteoporoz tedavisi açısından değerlendirilmelidir.

Endokrinoloji muayenesinde ayrıca osteoporoza yol açabilecek ikincil nedenler araştırılır: kalsiyum, fosfor, PTH, D vitamini, tiroid fonksiyonları, böbrek ve karaciğer testleri ve gerekirse diğer hormon testleri.

Osteoporoz Tedavisi

Temel önlemler

Yeterli kalsiyum (öncelikle besinlerle), D vitamini desteği, ağırlık taşıyan egzersizler, denge çalışmaları, sigaranın bırakılması ve ev içinde düşme risklerinin azaltılması tüm hastalar için önemlidir.

İlaç tedavileri

Kırık riski yüksek olan hastalarda kemik yıkımını azaltan (bisfosfonatlar, denosumab) veya kemik yapımını artıran (teriparatid, romosozumab gibi) ilaçlar kullanılır. İlaç seçimi; kırık riski, böbrek fonksiyonları, diş ve çene sağlığı ve diğer hastalıklar göz önünde bulundurularak yapılır. Tedavi süresi ve ilaç tatili kararları da düzenli kemik yoğunluğu takibi ile verilir.

Erkeklerde ve Gençlerde Osteoporoz

Osteoporoz yalnızca menopoz sonrası kadınların hastalığı değildir. Erkeklerde ve genç kadınlarda kemik erimesi saptandığında mutlaka testosteron eksikliği, kortizol fazlalığı, paratiroid ve tiroid hastalıkları, çölyak gibi altta yatan nedenler araştırılmalıdır.

Ankara'da Osteoporoz Takibi

Güven Hastanesi'nde kemik yoğunluğu ölçümü, laboratuvar ve endokrinoloji değerlendirmesi aynı merkezde yapılabilmektedir. Tedavi başlanan hastaların takibi genellikle 1–2 yıllık kemik yoğunluğu kontrolleriyle sürdürülür.