Hipofiz Bezi Hastalıkları Ankara

Hipofiz bezi, beynin alt kısmında yer alan nohut büyüklüğünde bir bezdir; diğer pek çok hormon bezini yönettiği için “orkestra şefi” olarak anılır. Tiroid, böbrek üstü bezi ve üreme organlarını uyaran hormonlar ile büyüme hormonu, prolaktin ve su dengesini sağlayan antidiüretik hormon (ADH) hipofiz kaynaklıdır.

Doç. Dr. İbrahim Demirci, Geçmişten Geleceğe Endokrinoloji kitabındaki “Hipofizer İnsidentalomalar” bölümünün yazarlarındandır; hipogonadotropik hipogonadizm üzerine çok sayıda yayını bulunmaktadır.

Hipofiz Adenomları

Hipofiz bezinde gelişen ve neredeyse her zaman iyi huylu olan tümörlerdir. İki şekilde sorun oluşturabilirler: fazla hormon salgılayarak veya büyüyerek çevredeki yapılara (özellikle görme sinirlerine) bası yaparak ya da normal hipofiz dokusunu baskılayarak hormon eksikliklerine neden olarak.

Prolaktinoma

En sık hormon salgılayan hipofiz tümörüdür. Kadınlarda adet düzensizliği, memeden süt gelmesi ve kısırlık; erkeklerde cinsel istek azalması ve sertleşme sorunu yapabilir. Çoğu hasta ameliyata gerek kalmadan ilaç tedavisi ile başarıyla tedavi edilir. Prolaktin yüksekliği ilaçlar, hipotiroidi ve stres gibi başka nedenlerle de oluşabileceği için doğru yorumlanmalıdır.

Akromegali

Büyüme hormonu fazlalığıdır. El-ayak büyümesi, yüz hatlarında kabalaşma, eklem ağrıları, terleme, uyku apnesi, şeker ve tansiyon yüksekliği yapabilir. Belirtiler yavaş geliştiğinden tanı çoğu zaman yıllarca gecikir.

Cushing hastalığı

Hipofizden fazla ACTH salgılanması sonucu kortizol fazlalığıdır.

Hormon salgılamayan adenomlar ve hipofizer insidentalomalar

Başka nedenle çekilen beyin MR'ında tesadüfen saptanan hipofiz lezyonları sık karşılaşılan bir durumdur. Hormon değerlendirmesi, gerekirse görme alanı muayenesi ve boyuta göre MR takibi planlanır.

Hipofiz Yetmezliği (Hipopituitarizm)

Hipofiz hormonlarından bir veya birkaçının yetersizliğidir. Tümörler, ameliyat, ışın tedavisi, kafa travması, doğum sonrası kanama (Sheehan sendromu) gibi nedenlerle gelişebilir. Halsizlik, tansiyon düşüklüğü, adet kesilmesi, cinsel istek azalması ve hipotiroidi belirtileri görülebilir. Eksik hormonlar yerine konularak tedavi edilir.

Diabetes İnsipidus

ADH eksikliğine bağlı olarak çok fazla ve açık renkli idrar yapma, buna bağlı aşırı susama ile seyreden bir durumdur. Şeker hastalığı ile ilgisi yoktur; özel testlerle tanı konur ve ilaçla tedavi edilir.

Tanı ve Multidisipliner Tedavi

Hipofiz hastalıklarında hormon testleri, hipofiz MR'ı ve gerektiğinde göz muayenesi birlikte değerlendirilir. Tedavi; endokrinoloji, beyin cerrahisi, radyoloji ve göz hastalıkları işbirliğini gerektirir. Ankara Güven Hastanesi'nde bu birimlerle ortak çalışılarak tedavi planlanmaktadır.