Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları Ankara | Adrenal

Name: Böbrek Üstü Bezi (Adrenal) Hastalıkları Ankara
Creator: Doç. Dr. İbrahim Demirci

Böbrek üstü (adrenal) bezleri, her iki böbreğin üst kısmında yer alan küçük bezlerdir. Yaşam için vazgeçilmez olan kortizol, tuz-su dengesini sağlayan aldosteron, stres hormonları olan adrenalin ve noradrenalin ile bir miktar erkeklik hormonu üretirler. Bu hormonların fazlalığı veya eksikliği tansiyon, şeker, kilo, kas gücü ve genel sağlık üzerinde önemli etkiler oluşturur.

Doç. Dr. İbrahim Demirci, Sabiston Cerrahi Türkçe baskısının “Adrenal Bezler” bölümü, “Akut Adrenal Yetmezlik” ve “Cushing Sendromlu Hastanın Operasyon Öncesi ve Sonrası Takibi” başlıklı kitap bölümlerinin yazarlarındandır.

Adrenal İnsidentaloma

Başka bir nedenle çekilen tomografi veya MR'da tesadüfen saptanan böbrek üstü bezi kitlesidir. Görüntüleme yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla sık karşılaşılır. Kitlelerin büyük çoğunluğu iyi huylu ve hormon salgılamayan adenomlardır. Ancak her insidentalomada iki soru yanıtlanmalıdır: Kitle hormon salgılıyor mu? ve Kötü huylu olma ihtimali var mı? Bu amaçla hormon testleri yapılır ve görüntüleme özellikleri değerlendirilir.

Cushing Sendromu

Vücutta uzun süre fazla kortizol bulunmasıdır. En sık nedeni dışarıdan alınan kortizon ilaçlarıdır. Vücuttaki nedenleri arasında hipofiz adenomu (Cushing hastalığı) ve böbrek üstü bezi tümörleri yer alır. Yüz yuvarlaklaşması, gövdede kilo alımı, karında mor çatlaklar, kolay morarma, kas güçsüzlüğü, tansiyon ve şeker yüksekliği, kemik erimesi görülebilir. Tanı özel tarama testleri (deksametazon baskılama testi, gece tükürük kortizolü, 24 saatlik idrar kortizolü) ile konur.

Primer Hiperaldosteronizm (Conn Sendromu)

Aldosteron fazlalığı tansiyon yüksekliği ve sıklıkla potasyum düşüklüğü yapar. Dirençli hipertansiyonu olan hastalarda mutlaka araştırılması gereken bir durumdur. Tek taraflı hastalıkta cerrahi, iki taraflı hastalıkta ilaç tedavisi uygulanır.

Feokromositoma

Adrenalin-noradrenalin salgılayan nadir bir tümördür. Ataklar halinde baş ağrısı, çarpıntı, terleme ve tansiyon yükselmesi yapabilir. Tanı kan veya idrarda metanefrin ölçümü ile konur; tedavisi uygun ilaç hazırlığından sonra cerrahidir.

Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)

Böbrek üstü bezlerinin yeterli kortizol üretememesidir. Halsizlik, kilo kaybı, iştahsızlık, bulantı, tansiyon düşüklüğü, tuz isteği ve ciltte koyulaşma görülebilir. Uzun süre kortizon kullanıp aniden bırakan kişilerde de gelişebilir. Tedavi edilmezse hayatı tehdit eden adrenal krize yol açabileceği için erken tanı ve hasta eğitimi (hastalık sırasında doz ayarlama, acil durum kartı) çok önemlidir.

Ankara'da Adrenal Hastalıkların Değerlendirmesi

Güven Hastanesi'nde hormon testleri, radyoloji ve cerrahi birimlerle işbirliği içinde adrenal hastalıkların tanı ve tedavi süreci yürütülmektedir.

Sık sorulan sorular

Böbrek üstü bezinde kitle çıktı, ameliyat olmam gerekir mi?

Hayır, her kitle ameliyat gerektirmez. Hormon salgılamayan ve görüntüleme özellikleri iyi huylu olan küçük kitleler genellikle izlenir. Ameliyat kararı hormon testleri ve görüntüleme sonrasında verilir.

Kortizon ilacını aniden bırakabilir miyim?

Uzun süre kullanılan kortizon ilaçları aniden bırakılmamalıdır; adrenal yetmezliğe yol açabilir. Azaltma planı hekim tarafından yapılmalıdır.

Adrenal yorgunluk diye bir hastalık var mı?

“Adrenal yorgunluk” bilimsel olarak tanımlanmış bir hastalık değildir. Ancak gerçek adrenal yetmezlik ciddi bir hastalıktır ve uygun testlerle ayırt edilmelidir.

Hazırlayan ve tıbbi olarak gözden geçirenDoç. Dr. İbrahim Demirciİç Hastalıkları, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı · Güven Hastanesi, Ankara

Bu sitedeki içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekim muayenesinin yerini tutmaz.