Hipotiroidi Belirtileri: Tiroidin Az Çalıştığını Nasıl Anlarız?

Hipotiroidi, tiroid bezinin vücudun ihtiyacını karşılayacak kadar tiroid hormonu üretememesidir. Tiroid hormonları metabolizmanın hızını belirlediği için eksiklikleri vücudun hemen her sistemini yavaşlatır. Sık görülen, kolay teşhis edilen ve tedavisi basit olan bir hastalıktır; ancak belirtileri sinsi başladığı için sıklıkla gözden kaçar.

Hipotiroidinin Nedenleri

• Haşimato tiroiditi: En sık nedendir.
• Tiroid ameliyatı veya radyoaktif iyot tedavisi sonrası
• Baş-boyun bölgesine uygulanan radyoterapi
• Bazı ilaçlar (amiodaron, lityum, bazı kanser ilaçları)
• Doğum sonrası tiroidit
• Ağır iyot eksikliği veya fazlalığı
• Nadiren hipofiz bezi hastalıkları (santral hipotiroidi)

Hipotiroidi Belirtileri

Belirtiler hormon eksikliğinin derecesine ve ne kadar hızlı geliştiğine göre değişir:

• Yorgunluk, halsizlik, sabah yorgun uyanma
• Üşüme ve soğuğa tahammülsüzlük
• Kilo alma (genellikle birkaç kilo, ödem nedeniyle)
• Kabızlık
• Cilt kuruluğu, saç dökülmesi ve kaşların dış kısmında seyrelme
• Yüzde ve göz çevresinde şişlik
• Ses kalınlaşması
• Kas ağrıları, kramplar, eklem sertliği
• Unutkanlık, yavaş düşünme, depresif ruh hali
• Kadınlarda yoğun veya düzensiz adet, gebe kalmada zorluk
• Kalp hızında yavaşlama, kolesterol yüksekliği

Yaşlılarda belirtiler daha silik olabilir ve yaşlanmaya bağlanarak gözden kaçabilir.

Tanı

Tanı basit bir kan testi ile konur. TSH yüksek, serbest T4 düşük ise açık hipotiroidi; TSH yüksek ancak serbest T4 normal ise subklinik (gizli) hipotiroidi söz konusudur. Anti-TPO antikorları nedenin Haşimato olup olmadığını gösterir.

Subklinik Hipotiroidi Tedavi Edilmeli mi?

Bu kararı kişiye özel vermek gerekir. TSH değerinin yüksekliği, belirtilerin varlığı, yaş, gebelik planı, antikor pozitifliği ve kalp hastalığı riski birlikte değerlendirilir. Özellikle gebelik planlayan kadınlarda tedavi eşiği daha düşüktür. Yaşlılarda ise hafif TSH yüksekliği çoğu zaman tedavi gerektirmez.

Hipotiroidi Tedavisi

Tedavide eksik olan T4 hormonunun sentetik formu olan levotiroksin kullanılır. Bu ilaç vücudun kendi ürettiği hormonun aynısıdır ve doğru dozda kullanıldığında yan etkisi yoktur.

• Sabah aç karnına, yalnızca su ile alınmalıdır.
• Kahvaltı ve diğer ilaçlarla arasında 30–60 dakika olmalıdır.
• Demir ve kalsiyum takviyeleriyle arasında en az 4 saat bırakılmalıdır.
• Doz ayarlaması 6–8 hafta sonra TSH ölçülerek yapılır.
• Gebelik, ciddi kilo değişimi ve bazı ilaçların başlanması doz ihtiyacını değiştirebilir.

İlaca Rağmen Şikayetler Geçmiyorsa

TSH normal aralığa geldiği halde yorgunluk devam ediyorsa; ilacın doğru kullanılıp kullanılmadığı, emilimi bozan durumlar (çölyak, gastrit, ilaç etkileşimleri), demir ve B12 eksikliği, uyku bozuklukları, depresyon ve anemi gibi diğer nedenler araştırılmalıdır. Kombine T4+T3 tedavisi yalnızca seçilmiş hastalarda düşünülebilir.

Detaylı bilgi için Haşimato hastalığı yazımıza ve tiroid hastalıkları sayfamıza göz atabilirsiniz.